Bà Bình từng thay lớp tranh lá bọc ngoài tré bằng giấy và hộp. Loại tranh lá mẹ dùng trước kia không còn nữa, bà kể vào năm 2009. Món làm xong vẫn cần được bọc để người mua mang theo. Bà chọn giấy và hộp vì sẵn hơn, cũng thuận cho những phần tré đem làm quà.
Lớp bọc bên ngoài
Trong mô tả công việc năm 2009, lá chuối và lá ổi vẫn được chuẩn bị để bọc tré. Giấy và hộp là phần bao ngoài. Vì thế, thay lớp bọc ngoài không có nghĩa mọi lớp lá trong gói đều được bỏ đi. Lá nhận phần tré, còn giấy và hộp chứa những gói ấy để mang theo. Phần lá vẫn ở quanh món ăn, dù phía ngoài đã có vật liệu khác.
Hộp có thể nhận nhiều gói tré đã bọc riêng. Khi mở nắp, người mua còn những gói lá để lấy ra, rồi mới đến phần món bên trong. Những gói ấy đã qua tay người làm, được bọc lại từng phần trước khi cùng nằm trong hộp. Công việc có lớp bao ngoài thuận hơn để mang đi, còn phía trong vẫn có những lá đã được chuẩn bị để gói.
Thiết bị giúp ở một phần việc
Cũng năm 2009, bà Bình nhắc việc dùng máy rửa rau củ để làm sạch lá ổi. Thiết bị giúp ở khâu chuẩn bị lá, trước lúc lá được dùng để gói. Người gói nhận phần lá đã được làm sạch, rồi mới dùng lá bọc món ăn.
Lá được làm sạch rồi còn đến tay người gói. Sau các phần chuẩn bị và làm món, người làm cần biết thành phẩm đã đạt đến đâu. Trong lời kể năm 2009, bà Bình muốn người ăn phân biệt được các vị của tré, thay vì chỉ thấy tất cả lẫn vào một vị chung. Các thứ đã được trộn, bà vẫn xét xem từng vị có còn nhận ra được không.
Bà còn có thể nhìn miếng tré vừa mở để nhận ra chỗ làm chưa đạt, như lời kể được ghi lại năm 2013. Lúc xem món, kinh nghiệm của bà hướng vào kết quả những khâu đã làm. Giấy hay hộp giải quyết phần bọc và mang theo, còn miếng tré cho bà biết công việc bên trong đã ra sao.
Tháng 1/2026, bà Bình nói mình giữ cách làm thủ công ở những khâu quan trọng để giữ hương vị gia đình. Trong công việc đã có thiết bị hỗ trợ và vật liệu thay cho thứ mẹ dùng, bà vẫn dành những phần quan trọng cho tay làm. Điều bà muốn giữ nằm ở hương vị món tré, nên lựa chọn cũng đi theo phần việc góp vào hương vị ấy.
Bức ảnh cùng thời điểm ghi lại bà bên những gói tré buộc dây và hộp nhựa đang mở. Tên cơ sở nằm trên nhãn ở nắp hộp. Các hộp đã đậy được xếp chồng bên cạnh, còn trước mặt bà vẫn có những gói lá chờ xếp vào.
Nguồn tham khảo
- Người nối nghề gia truyền, Hướng Dương, Pháp luật Việt Nam, 21/04/2009 . Lý do thay tranh lá bằng giấy/hộp và thiết bị rửa lá được ghi nhận năm 2009; không xác nhận danh sách thiết bị hiện hành.
- Tré Bà Đệ, Ngọc Dung (Đà Nẵng Online), Người Lao Động, 07/02/2013; bản trên Tuổi Trẻ . Năng lực nhận biết thành phẩm của bà Bình, chỉ gợi lại để nhìn việc nhận xét món đã làm.
- Giữ gìn hương vị Tết cổ truyền trong cuộc sống hiện đại, bài và ảnh Quốc Cường, Báo Đà Nẵng, 08/01/2026 . Lời bà Bình về các khâu thủ công và ảnh bà xếp những gói tré vào hộp.
